Πέντε από τα πλέον σημαντικά, μεταξύ τους και τα μεγαλύτερα, Πολεμικά Μουσεία της Ευρώπης, έδωσαν ένα ιστορικό ραντεβού στην Αθήνα, στο πλαίσιο ενός εξαιρετικά σημαντικού Διεθνούς Συνεδρίου που αφύπνισε μνήμες αλλά και προσδιόρισε ευθύνες!

Με πρωτοβουλία του Πολεμικού Μουσείου Αθήνας, - που είχε την κύρια διοργάνωση και την φιλοξενία -, πραγματοποιήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2026, μεγάλο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: "Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος -΄΄ενας πόλεμος, διαφορετικές οπτικές".

Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε με τη συνδιοργάνωση των Πολεμικών Μουσείων Αθήνας, Μεγάλης Βρετανίας (Imperial World Museums), της Πολωνίας (Polish Army Museum) Βαρσοβία, και τη συμμετοχή των Πολεμικών Μουσείων Ολλανδίας και Τσεχίας.

Οι εργασίες του συνεδρίου διεξήχθησαν στο αμφιθέατρο του Πολεμικού Μουσείου Αθήνας (Ιωάννης Καποδίστριας), με τη συμμετοχή ανώτατων αξιωματικών και στρατιωτικών ακολούθων των χωρών που συμμετείχαν, πρέσβεων και ανώτερων διπλωματών και των επικεφαλής στελεχών των Πολεμικών Μουσείων. Αξιοσημείωτη είναι και η παρουσία πολλών αξιωματούχων, ακαδημαϊκών και προσωπικοτήτων άλλων χωρών που ενώ δεν συμμετείχαν ενεργά στη διοργάνωση, έδωσαν το παρόν.

Στο πλαίσιο της κορυφαίας αυτής διεθνούς συνάντησης, στον ίδιο χώρο, το Αρχείο Ελληνικών Γραμμάτων 'Γεώργιος Λεβιθόπουλος' μαζί με το περίφημο ιστορικό φωτογραφικό Αρχείο Βύρωνος Μήτου, πραγματοποίησαν μια μεγάλη έκθεση, δίνοντας και τα δύο ιδιωτικά ιστορικά Αρχεία, μια άψογη και συγχρόνως δυναμική παρουσία, αντάξια του ξεχωριστού αυτού γεγονότος.

Στην έκθεση επίσης παρουσίασαν ενδεικτικά, ενδιαφέροντα εκθέματα, και τα Μουσεία που συμμετείχαν στο Συνέδριο.

Από το Αρχείο Ελληνικών Γραμμάτων 'Γεώργιος Λεβιθόπουλος' παρουσιάστηκε στην έκθεση πλούσιο πρωτογενές αρχειακό ιστορικό υλικό.

Το είδος των κειμηλίων - εκθεμάτων περιελάμβανε αυθεντικά έγγραφα και ντοκουμέντα της περιόδου του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, διαταγές, τηλεγραφήματα και ιστορικά έγγραφα που για πρώτη φορά είδαν το φως.

Επίσης, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον Ιστορικό Τύπο, αυθεντικές εφημερίδες και έντυπα της εποχής (όπως ο Τύπος του 40') και ο Αντιστασιακός Τύπος που καταγράφουν τα γεγονότα σε πραγματικό χρόνο.

Ιδιαίτερη αίσθηση έκαναν, όπως πάντα, οι χειρόγραφες επιστολές στρατιωτών από το Μέτωπο, τα προσωπικά ημερολόγια και τα σημειώματα που αποτυπώνουν την ανθρώπινη πλευρά του Πολέμου.

Έκπληκτοι σταθήκαμε όλοι όχι απλά το σπάνιο αλλά στο μοναδικό φωτογραφικό υλικό της συλλογής του Βύρωνα Μήτου. Πρόκειται για 5.500 φωτογραφίες τραβηγμένες αποκλειστικά από Γερμανούς στρατιώτες από την εισβολή στα οχυρά μέχρι τη μάχη της Κρήτης και όλη την περίοδο της Κατοχής στην Αθήνα, στον Πειραιά, στη Θεσσαλονίκη και σε όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα. Και αυτό το περίφημο ιστορικό υλικό είδε για πρώτη φορά το φως σε αυτό το συνέδριο.

Τα εκθέματα των συμμετεχόντων ξένων Πολεμικών Μουσείων, με πρώτο της Πολωνίας, πρόσφεραν επίσης μια συγκλονιστική οπτική επαφή με το ιστορικό πλαίσιο της εποχής.

Τόσο οι επίσημες ανακοινώσεις του Πολεμικού Μουσείου Αθήνας πλαισιωμένες και υποστηριζόμενες από τις επίσημες αναρτήσεις του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας καθώς και τα δημοσιεύματα του Αθηναϊκού - Μακεδονικού Πρακτορείου αλλά και δεκάδων ηλεκτρονικών εφημερίδων πρόβαλλαν σημαντικά το συνέδριο και την Έκθεση.

Τα εγκαίνια του Συνεδρίου και της Έκθεσης κήρυξε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Νίκος Δένδιας ενώ ο Πρόεδρος του Πολεμικού Μουσείου Αθήνας αντιπτέραρχος ε.α. κ. Κων. Καραμεσίνης στο χαιρετισμό του προς τους συνέδρους "έκοψε τη κορδέλα" της Έκθεσης με μια τιμητική αναφορά προς το Αρχείο Ελληνικών Γραμμάτων 'Γεώργιος Λεβιθόπουλος' και το ιστορικό φωτογραφικό Αρχείο Βύρωνος Μήτου.

Τα προσωπικά συγχαρητήρια για την Έκθεση εξέφρασε κι ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός κ. Δημήτριος Χούπης, καθώς και οι πρέσβεις Τσεχίας και Βραζιλίας.

Η Διπλή Μεγάλη Τιμή

Για το Αρχείο Ελληνικών Γραμμάτων, αυτή η Έκθεση - μία από τις δέκα που έχει κατά καιρούς πραγματοποιήσει στο Πολεμικό Μουσείο - αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό ορόσημο, στη διαδρομή του, και είναι ξεχωριστή τιμή για όλους που αφιλοκερδώς και αφανώς πλαισιώνουμε αυτή την ιδιωτική προσπάθεια, για την ανάδειξη και τη διατήρηση της ιστορικής μας μνήμης.

Το Πολεμικό Μουσείο Αθήνας, έδειξε προς το Αρχείο μας την εκτίμησή του, μέσω της τεράστιας εμπιστοσύνης του αναθέτοντάς μας να φέρουμε εις πέρας ένα δύσκολο, πολύπτυχο και σύνθετο έργο, όπως η Έκθεση αυτή, σε μια εξαιρετικά σημαντική στιγμή για το ίδιο το Μουσείο που ήταν η διοργάνωση ενός τέτοιου Διεθνούς Συνεδρίου με τους κορυφαίους των αρίστων όπως το Αυτοκρατορικό Μουσείο Ηνωμένου Βασιλείου και τα Πολεμικά Μουσεία Βαρσοβίας και Γκντανσκ.

Δεν είναι τυπική φιλοφρόνηση αλλά ουσιαστική ένδειξη ευγνωμοσύνης να τονίσουμε ότι οφείλουμε άπειρες ευχαριστίες για την εμπιστοσύνη που μας έδειξαν ο Πρόεδρος του Πολεμικού Μουσείου αντιπτέραρχος ε.α. κ. Κων. Καραμεσίνης, το Διοικητικό Συμβούλιο του Μουσείου που αποτελείται από επιφανείς ευπατρίδες καθώς και τα αξιότατα στελέχη που αποτελούν τον κορμό αυτού του κορυφαίου στρατιωτικού, ιστορικού, πολιτισμικού φορέα της πατρίδας.

Το Φαινόμενο Βύρωνα Μήτου

Μια άλλη ξεχωριστή τιμή για το Αρχείο Ελληνικών Γραμμάτων είναι η πρώτη επίσημη συνεργασία μας με το, όχι απλά σπουδαίο, αλλά μοναδικό Ιστορικό Φωτογραφικό Αρχείο του Βύρωνα Μήτου. Ένα ανεκτίμητο Αρχείο που αποτελεί από μόνο του ένα μεγάλο και ξεχωριστό Μουσείο!

Με τον κ. Βύρωνα Μήτο μας συνέδεε επί σειρά ετών βαθυτάτη εκτίμηση και ο αμοιβαίος θαυμασμός, γνωρίζοντας ο ένας τοπ έργο και την προσφορά του άλλου.

Η τυπική αλλά εξαίρετα επαγωγική συνεργασία σε επιμέρους θέματα μας έδωσε την ευκαιρία να ανακαλύψουμε και ευρύτατα περιθώρια φιλίας που υπήρχαν πέρα από αυτή.

Έτσι, η απόσταση Αθήνας - Θεσσαλονίκης μίκραινε συνεχώς, ώσπου φτάσαμε σε αυτή τη σπουδαία κοινή έκθεση στο Πολεμικό Μουσείο Αθήνας και η οποία ελπίζουμε να είναι μόνον η αρχή πολλών κοινών καλών στιγμών για τα δύο μεγαλύτερα στο είδος τους, ιδιωτικά ιστορικά Αρχεία της χώρας. Για τον ιερό σκοπό που υπηρετούν κι οποίος δεν είναι άλλος από την διαχείριση άσβεστης της φλόγας της Ιστορικής Μνήμης μέσα στη θύελλα της παρακμής, που απειλεί με απώλεια της Εθνικής μας Ταυτότητας.