Σελιδες γραμμένες με αιμα!

Η ιστορική έκθεση με τον Τύπο της Κατοχής από τον τορπιλισμό της «Ελλης» στη γερμανική εισβολή και την απελευθέρωση!

του Άγγελου Σκορδά

Φωτο: Δημήτρης Γκολφομήτσος


Από τον τορπιλισμό της «Ελλης», ανήμερα της εορτής της Παναγίας, τον Αύγουστο του 1940, την κήρυξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, το Επος της Αλβανίας και τη νικηφόρα πορεία στη Βόρειο Ηπειρο έως τη γερμανική εισβολή τον Απρίλιο του '41, την ηρωική αντίσταση των Οχυρών της Γραμμής Μεταξά, τη συνθηκολόγηση, την Κατοχή, την Αντίσταση και, τέλος, την απελευθέρωση, την Πέμπτη 12 Οκτωβρίου του '44, ο ελληνικός Τύπος έγραψε τη δική του ιστορία. Πότε με διθυραμβικούς τίτλους και κείμενα γεμάτα υπερηφάνεια αντίστοιχη των επιτυχιών στο πεδίο των μαχών, πότε με θλίψη, όπως την ημέρα θανάτου του Μεταξά ή την αποφράδα 20ή Απριλίου του '41, πότε κατευθυνόμενος από τις κατοχικές Αρχές και τους εντολοδόχους τους και πότε κρυφά, σε υπόγεια της Αθήνας και των άλλων μεγάλων αστικών κέντρων ή στα βουνά της ελεύθερης Ελλάδας, παρακολούθησε την Ιστορία εν τη γενέσει της.


Ανατρέχοντας στις κιτρινισμένες σελίδες των εφημερίδων και των περιοδικών της εποχής, ο ιστορικός του μέλλοντος αλλά και ο απλός αναγνώστης έχει την ευκαιρία να ζήσει μοναδικές στιγμές που καθόρισαν το ίδιο του το μέλλον. Θαρρείς και η μυρωδιά του παλαιωμένου χαρτιού έχει τη μαγική ιδιότητα να τον ταξιδέψει διά της όσφρησης στον χρόνο, πίσω σε μέρες ανεπανάληπτου μεγαλείου αλλά και ανείπωτης φρίκης. Ολα αυτά τα ντοκουμέντα, που αποτελούν παρακαταθήκη ενός ολόκληρου λαού, διεσώθησαν, αρχειοθετήθηκαν και σήμερα παρουσιάζονται ατόφια στο κοινό, χάρη στο μεράκι και στην αφοσίωση μίας και μόνο οικογένειας.


Το Αρχείο Ελληνικών Γραμμάτων «Γεώργιος Λεβιθόπουλος», που φέρει το όνομα του εμπνευστή αυτής της τιτάνιας προσπάθειας, που συνεχίζεται επάξια από [Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Δήμος Λεβιθόπουλος] τις δύο επόμενες γενιές της οικογένειας, τις ημέρες αυτές ξεδιπλώνεται στο παλιό δημαρχιακό μέγαρο της Γλυφάδας, προσφέροντας τη δυνατότητα σε μικρούς και μεγάλους να το μελετήσουν, να το περιεργαστούν και να διδαχτούν από αυτό όσα δεν γράφτηκαν ποτέ στα βιβλία της Ιστορίας. Στα εγκαίνια της έκθεσης «Ο Τύπος της νίκης - Η νίκη του Τύπου», ο γιος του δημιουργού του πολύτιμου Αρχείου, που εκτός των άλλων περιέχει γράμματα από το μέτωπο, προπαγανδιστικό υλικό και δεκάδες άλλα ιστορικά κειμήλια, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Δήμος Λεβιθόπουλος μίλησε με συγκίνηση για τη βαριά παρακαταθήκη που του κληροδότησε ο πατέρας του.



«Οταν ο πατέρας μου με κάλεσε για να μου παραδώσει το Αρχείο, που με κόπο και στερήσεις είχε συλλέξει, με ρώτησε τι είναι αυτό που ακόμα και ο Θεός δεν μπορεί να κάνει. Η απάντηση ήρθε από τον ίδιο. Δεν μπορεί κάτι που έγινε να ξεγίνει. Αυτό είναι η Ιστορία. Δυστυχώς, βέβαια, αυτό που δεν μπορεί να κάνει ο Θεός προσπαθεί, σήμερα, να το κάνει ο ίδιος ο άνθρωπος και το παράξενο είναι ότι συχνά το καταφέρνει παραποιώντας, νοθεύοντας, αλλοιώνοντας και αλλάζοντας τα γεγονότα. Ε, λοιπόν, ό,τι γράφτηκε με μελάνι μπορεί να παραποιηθεί... Ο,τι γράφτηκε με αίμα δεν παραποιείται ποτέ!» τόνισε ο κ. Λεβιθόπουλος.


Πώς, άλλωστε, να παραποιηθεί το σπαρακτικό πρωτοσέλιδο του «Ασυρμάτου», που, το πρωινό της Δευτέρας 28 Οκτωβρίου, καλούσε τους Ελληνες «εις τα όπλα» ή τα αλησμόνητα σατιρικά σκίτσα της «Νίκης», που χλευάζουν την «τακτική του νέου αρχιστρατήγου» του ιταλικού στρατού, τα οποία παρουσίαζαν με μοναδικό τρόπο τον μεγαλομανή Ντούτσε σε σύγχυση από το κάζο στα βουνά της Βορείου Ηπείρου; Αντίστοιχα, ανεξίτηλες στον χρόνο μένουν οι σελίδες των εφημερίδων όλων των αντιστασιακών οργανώσεων, όπως και το αιματοβαμμένο ημερολόγιο «Μακεδονικές Θερμοπύλες», γραμμένο από τους ίδιους τους υπερασπιστές των Οχυρών και «εκδοθέν εν Καΐρω», αλλά και η εφημερίδα «Αχρίς» της 13ης Μεραρχίας, που γραφόταν στην πρώτη γραμμή του πυρός από τους πρωταγωνιστές της Ιστορίας, μεταξύ των οποίων και ο μετέπειτα πρωθυπουργός Παναγιώτης Κανελλόπουλος.


«Στους κάδους πετούσαν θησαυρούς»

Ο κατάλογος των κειμηλίων δεν έχει τέλος... Η ίδια αθάνατη μοίρα επιφυλασσόταν και για το σύγγραμα του αρχιστρατήγου Παπάγου «Ο Πόλεμος της Ελλάδος 1940- 1941», όπως και για το πρώτο φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως με το διάγγελμα του πρώτου πρωθυπουργού της ελεύθερης Ελλάδας, Γεωργίου Παπανδρέου, τη 18η Οκτωβρίου του 1944. Οσο παράξενο κι αν φαντάζει, αυτό το χειροπιαστό κομμάτι της ελληνικής Ιστορίας έχει συλλεχθεί από τον Γεώργιο Λεβιθόπουλο και τους απογόνους του, μετά κόπων και βασάνων, από τα ράφια παλαιοπωλείων, τους πάγκους υπαίθριων παζαριών και τους κάδους απορριμμάτων! «Πολλά κειμήλια του Αρχείου έχουν αγοραστεί έναντι ευτελών ποσών, με τους προκατόχους τους προφανώς να αγνοούν την πραγματική και κυρίως την ιστορική αξία αυτού που πουλούσαν. Αλλα τα έχουμε βρει κυριολεκτικά μέσα σε κάδους» εξηγεί στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο κ. Λεβιθόπουλος. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, αυτά που για πολλούς αποτελούν απλώς... παλιόχαρτα για τον 16χρονο Γιώργο Λεβιθόπουλο (εγγονός του Γεωργίου και γιος του Δήμου Λεβιθόπουλου) αποτελούν το πάθος του. Σήμερα, το Αρχείο έχει περάσει στα χέρια του και, όπως ο ίδιος λέει, χρέος του δεν είναι μόνο να το διατηρήσει, αλλά και να το εξελίξει.


Την ιστορική έκθεση «Ο Τύπος της νίκης - Η νίκη του Τύπου» φιλοξενεί έως τις 30 Οκτωβρίου ο Δήμος Γλυφάδας, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τους εορτασμούς της επερχόμενης εθνικής επετείου. «Είναι τιμή για τον Δήμο Γλυφάδας να φιλοξενεί μια έκθεση με σπάνιο έντυπο υλικό από την ένδοξη περίοδο του 1940. Τα ντοκουμέντα προκαλούν δέος και συγκίνηση, καθώς είναι αυθεντικά δείγματα του θάρρους και της τόλμης των πατεράδων και των παππούδων μας και της βαθιάς αγάπης τους για την πατρίδα και την ελευθερία. Είναι χρέος όλων μας να κρατάμε άσβεστη τη φλόγα που εκείνοι άναψαν και να τιμούμε τους αγώνες και τις θυσίες τους» σχολιάζει ο δήμαρχος Γλυφάδας, Γιώργος Παπανικολάου.